TRMilitary

Tam Bağımsız Türkiye için Yerli Savunma Sanayii
Zaman: 26 Tem 2017, 17:38

Tüm zamanlar UTC+03:00


Loading


Yeni başlık gönder  Başlığa cevap ver  [ 6 mesaj ] 
Yazar Mesaj
 Mesaj Başlığı: Namlu ve atış hassasiyeti
MesajGönderilme zamanı: 24 Mar 2017, 19:05 
Çevrimdışı
Akıncılar

Kayıt: 04 Eki 2015, 23:12
Mesajlar: 209
Yaş:
Merhabalar,

Atış hassasiyeti, ateşli silahların kıyaslanmalarında, birbirlerine karşı olan üstünlüklerini belirlemede kullanılan en önemli kriterlerden bir tanesidir. Bir silahın atış hassasiyetine hiç şüphesiz majör faktörler olarak fişek, mekanizma tasarımı ve kullanılan nişangah tipleriyle beraber namlunun niteliğinin de çok büyük etkisi vardır. Bunların yanında tetik sistemi, namlu gövde teması, iğne sistemi, hareket yönü, darbe zamanı, namlu ucuna takılan ve ayarlanabilir ağırlıkla namlu salınımını optimize eden namlu ucu takıları (Ballistic Optimizing Shooting System) vs. gibi olumlu katkıda bulunabilecek özelliklerde vardır.

Sadece namlunun değiştirilmesi ile atış hassasiyetine büyük katkı sağlanabilmektedir. O yüzden yaptıkları namluların fiyatı, takıldığı silahı geçen bir çok namlu üreticisi vardır. Bu üreticiler Sportif silahlardan müsabaka silahlarına, askeri silahlardan, standart silahlara kadar sipariş üzerine namlu üretmektedirler. Bir silahın atış hassasiyeti, atışları ne kadar küçük bir daire içine toplayabiliyor ise o kadar yüksektir. Bu hassasiyet mil ile ifade edilir ve rakamsal olarak hesaplanabilir. Atış yapılan grupmanın mm cinsinden ölçüsü atış yapılan mesafeye bölünerek hesaplanabilir. 0.1mil 100mt mesafede 1cmye tekabül eder. Yani 0,1mil hassasiyetle atış yapan bir silah 100 metre mesafede atışlarını 1cm çapında bir daire içine toplayacaktır ve doğal olarak atışlarını 2 cm içine toplayan silahtan daha hassas olarak nitelendirilecektir.

Bir namluyu diğerlerinden daha hassas atış yapmayı sağlayan özellikler nelerdir. Yapılması gerekenler belli iken bu işlerin yapılmasında izlenecek yollar ustadan ustaya yada firmadan firmaya değişiklik gösterebilir. Misal vermek gerekirse şampiyon sporcuların en başta gelen tercihlerinden biri olan Bartlein ile bir çoğu yivleri teker teker açarken Lilja ve bazıları düğme yöntemi ile açmaktadır. Namluya kazandırılması gereken özellikler farklı yöntemlerle elde edilebilmektedir. Ve her imalatçının birbirinde farklı yöntemi, üstün olarak düşündüğü metodları olabilmektedir.

Namlular işlenmeye başlamadan önce çelik çubukların doğruluğunun kontrol edilmesi gerekir. Zira düz olmayan bir çubuk, delik açılması için makineye takıldığında salgı yapacaktır. Ve makinaya takılmadan önce düzeltilmeleri gerekmektedir. Daha sonra derin delik delme matkaplarında delinirler. Deliğin düz ve değişmeyen bir yapıda olması çok önemlidir ve bunun için özel makinalar ve kendini merkezleyen matkap uçları kullanılır. Kullanılacak çaptan daha küçük açılan bu delik, matkap izlerinin yok edilmesi ve homojen bir yüzey elde edilmesi için düzleştirilir. Bunun için bazı firmalar rayba ile yüzeyi düzleştirirken bazı firmalar özel honlama yöntemini seçerler. Namlunun en kritik işlemlerinden bir tanesi de bu yüzeyin düzleştirilmesi yöntemidir. Zira mermi çekirdeği ile temas edecek kısım bu yüzey olacaktır. Namlu yüzeyindeki tüm işlemlerin mermi yönüne paralel olması çok önemlidir. Mikroskobik olarak incelendiğinde mermi yönünü kesen imalat izleri kısa bir süre sonra mermi gömleğinden metal parçaları ile dolarak atış hassasiyetini kaybedecektir. Yüzey ne kadar pürüzsüz ve homojen ise o kadar makbuldur. Memleketimizin bireysel müteşebbisleri bu prosesi duplike etmek için çelik bilyayı zeytin yağı ile delikli demirin içine salarlar. Nede olsa Kambur Aslı'nın topal olur Kerem’i, tezekten terazinin keçi b*kundan olur dirhemi.

Namlu içinin işlenmesinden sonra sıra yiv ve setlerin açılmasındadır. Hangi yöntemin daha iyi olduğu konusunda bir fikir birliği olmamasına rağmen çoğu özel namlu üreticisi her seferinde tek yiv açma yöntemini tercih etmektedirler. Bunu düğme çekme yada itme yöntemi takip etmektedir. Dövme yöntemi ise, daha çok yüksek miktarda seri imalat yapan büyük firmaların tercih ettiği bir yöntemdir.

Yiv set açısının namludan çıkana kadar değişmeden gitmesi çok önemlidir. Açının değişmesi, çekirdek üzerine gömülmüş olan setin değişik açı ile kendine yeni yol açması demektirki bu da hassasiyeti etkileyen faktörlerden bir tanesidir. Değişik açı sebebiyle çekirdek üzerine açtığı yolun şekli değişecek, çekirdeği namlu içinde oynatacak ve yüzeyini deforme edecektir. Düğme yönteminde namlu içinden geçirilecek düğmenin üzerinde, kaç cm mesafede nekadar tur atması isteniyorsa o açıda açılmış oluklar vardır. Düğmenin çapı namlu çapından büyük yapılmıştır. Namlu içinde ittirilen düğmenin duvarları karşılaştığı çeliği ezerek yivleri açarken, üzerindeki oluklar içinde kalarak çıkıntı şeklinde kalan yüzeyde setleri oluşturur.Bu yöntem ile açılan namşularda herhangi bir talaş kaldırma işlemi olmamakta, aynı soğuk dövmede olduğu gibi malzemeyi ezerek sıkıştırmaktadır. Tüm bu işlemlerden sonra çelik üzerindeki stresi kaldırmak için ısıyla stres alma işlemine tabi tutulmalıdır. Bu işlem yapılmaz ise zamanla hem yapısal hemde hassasiyet olarak olumsuz etkileri görülecektir. Setlerin genişliği ve yivlerin derinliğinin değişmeden baştan sona kadar aynı olması hassas atış için gereklidir. Yiv ve setlerin tur sayısı stabilize edilmek istenen çekirdek ağırlığına göre değiştiğinden en iyi performans için kullanılacak çekirdek tipine göre tur sayısı belirlenir. Bazı firmalar bu tur sayısını 4 ondalıklı hanelere kadar hassas olarak işleyebildiklerini gururla anlatmaktadırlar. Yivlerin çapının gerçek çaptan 0,0008mm derinlik toleransına kadar hassas atış için yeterli olduğu ancak namlu boyunca düzgün ve istikrarlı yiv formasyonunun daha da önemli olduğu belirtilmektedir.
Yivler açıldıktan sonra yüzeydeki mikroskobik imalat izlerini yok etmek,namlu içindeki yüzey yapısına son formunu vermek ve namlu içinde kalan herhangi imalat izini namlu yönüne paralel hale getirmek için aşındırıcı bir madde ilave eden çubukla namlu içine son bir işlem daha uygulanır. Harbiyle namlu temizlemeyi andıran ve ustalık gerektiren bu işlem elle ve ekseri müsabaka namlularına yapılır. Bu işlemin uygulanacağı namluların çapı daha dar tutularak işlemden sonra olması gereken çapa getirilir. Namlunun dış görünüşü ise daha sonra istenilen profile göre ayarlanır. Dış profilin namlu deliği ile aynı eksende olmasının sağlanması önemlidir. Eksenden kaçık bir namluda çeper kalınlıkları değişecek, dolayısı ile namlu salınımına olumsuz etki edecektir. Genel kural olarak çapına göre ince ve uzun namlulardansa kısa ve kalın namluların daha hassas atış kabiliyetine sahip olduğu işin experleri tarafından ifade edilmektedir. Muhtemelen her atışta daha az salınım yaptıklarından ve belirli bir ağırlık sağladıklarından olsa gerektir.

Yiv ve setlerin açılmasından sonra fişek yatağının açılması gerekmektedir. Mekanizmanın fişeği yatak içerisinde arkasında destekleyecek şekilde head space mesafelerine dikkat edilerek hassas bir şekilde işlenmesi gerekir. Kapak takımı kapandığında fişek tabanını arkasından desteklemesi, fişeğin temas noktalarından fişek yatağına oturması gerekmektedir. Fişek yatağını en önemli kısımlarından bir taneside boyun kısmıdır. Şişe formundaki kovanın mermi çekirdeğini tutan kısmının oturduğu bölümdür. Özel müsabaka tüfeklerinde buradaki tolerans 0.1mm olabilirken, benchrest tüfeklerinde 0.025mm ile 0.050 mm arasında değişmektedir. Bazı sporcular ilk önce fişekleri satın alarak yatak toleranslarını kullanacağı fişeğe göre belirlemektedir. Boyun kısmının hemen önünde yer alan kovanın bitim noktasından yiv ve setlerin başlangıcına kadar uzanan kısa bölge boğaz kısmı olarak adlandırılır. Bu kısım mermi çekirdeğin serbest olarak geçtiği yerdir ve hassas işlenmesi çekirdeği tam merkezleyerek yiv ve setlere oturması için önemlidir. Kimi imalatçılar buranın mermi çekirdeğini çepe çevre saran silindirik yapıda ve merminin sırt kısmını neredeyse kavrayacak şekilde sıkı bir tolernsta olmasını tercih ederken kimileri ise kullandıkları çekirdeğin yapısına uygun açıda olmalarını isterler. Burada sağlanmaya çalışılan çekirdeğin yiv ve setlere oturma esnasında henüz geride olan gövde kısmının tam merkezde tutulmasıdır keza yivler çekirdeği ön kısmından kavrarken boşta kalan arka kısmı sağa sola kayarak eksenden çıkabilir.Kovan burada gerekli desteği sağlayamaz zira hem ince yapısı hemde basınç altında fişek yatağı toleranslarını doldurarak genişlemesi bunu engeller.

Boğaz kısmının hemen önünde yiv setlerin başlangıç kısmı yer alır. Çekirdeğin yiv ve setler ile ilk temas noktası olan bu yerin, çekirdeğe kavramasını kolaylaştırması için konik bir yapısı vardır. Bu açının uygulama değeri ekseri 1,5 derecedir.
Biten namlunun uç kısmı yaklaşık 11 derece açı ile içeri doğru eğim oluşturacak şekilde işlenir. Bu namlunun uç kısmının herhangi bir şekilde darbe alması durumunda yiv ve setlerin tam çıkış noktalarını hasarlardan korur.

Çok yüksek basınçlı gazların oluşması ve boşaltılması esnasında namlular çıplak gözle fark edilmese de bir salınım yaparlar. Namlunun herhangi bir yerden kundak vs gibi bir şeyle desteklenmesi durumunda bu salınımın harmonisi bozulur. O yüzden namluları mekanizmadan itibaren herhangi bir yere temas etmeyecek şekilde monte edilmesi bu salınımı doğal ve serbest kılarak atış hassasiyetine katkısı olur. Bu salınımın kontrol edilmesi maksadı ile namlu uçlarına ayarlanabilir ağırlıklar takılır. Bu ağırlık deneme yanılma yöntemi ile döndürülerek ayarlanarak grupmanların toplanması sağlanır. Bu işlem araba lastiklerine küçük ağırlıklar takılarak balansının alınması işlemine benzetilebilir.

Bu şekilde işlenmiş bir namlu neler yapabilir ve farkı nerede ortaya çıkar. Müsabaka sonuçları bunun cevabını verecektir. 2005 yılında Kathy McRee1000 yarda (914 metre) de .300 Dakota ile 10 atışlık grupmanı 11.3cm içine Lilja namlu (düğme yöntemiyle yapılmış) ile toplayabilmiştir. 2013 yılında Michael Stinnet .30 Stewart çapta Krieger namlu. İle 100 yarda da (91mt) 5 atışı 19,5mm içine toplayabilmiştir. Firma bu atışın şimdiye kadar yapılmış en iyi atış olduğunu iddia etmektedir.
Çeliğe yapılan ince dokunuşların sonucu uzak mesafelerde kendini belli etmektedir. Tabii kullanışan fişek, barut, silah meknizması ve çekirdek kombinasyonlarının da bu atışlara olan katkısı küçümsenecek kadar az değildir. Ancak kötü bir namlu ile de yapacakları çok bir şey yoktur.

Saygılarımla


Başa dön
   
 Mesaj Başlığı: Re: Namlu ve atış hassasiyeti
MesajGönderilme zamanı: 31 Mar 2017, 17:50 
Çevrimdışı
Akıncılar
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ağu 2012, 11:33
Mesajlar: 2051
Yaş:
Bugün 620 metrede Bora 12 ile hedefe saat 2 yönünde saatte 24 m/sn ciddi rüzgarda ard arda 4 atış 8 cm içine toplandı. Hassas aletle ölçmesek inanmazdım. 8 cm olmasının sebebi de hedefin rüzgar sebebi ile hareketi idi... (shock ;) )

5 ci atışta sensörü vurayım mı dayanımını görelim dedi ve vurdu bağlarından kopardı...

_________________
Kalyon Seydi Engin


Başa dön
   
 Mesaj Başlığı: Re: Namlu ve atış hassasiyeti
MesajGönderilme zamanı: 01 Nis 2017, 22:03 
Çevrimdışı
Üye

Kayıt: 11 Eyl 2015, 16:02
Mesajlar: 187
Yaş:
Rüzgarlı havada 620 metre de 8 cm dağılım muhteşem 7.62/51 ölçü ile, en hassas tüfeği yapmışız belki de, üreteni de kullananı da tebrik etmeli, kullandığınız fişek ne marka ve hangi özelliklerdeydi?


Başa dön
   
 Mesaj Başlığı: Re: Namlu ve atış hassasiyeti
MesajGönderilme zamanı: 02 Nis 2017, 00:53 
Çevrimdışı
Akıncılar

Kayıt: 04 Eki 2015, 23:12
Mesajlar: 209
Yaş:
620 metre mesafede,saatte 86km hiz ile esen ruzgarda bu grupmani yapan aticiyi ve tufegi imal edeni sayin azap5555 in de dedigi gibi tebrik etmekten daha fazla soylenecek soz yok sanirsam.


Başa dön
   
 Mesaj Başlığı: Re: Namlu ve atış hassasiyeti
MesajGönderilme zamanı: 02 Nis 2017, 09:44 
Çevrimdışı
Akıncılar
Kullanıcı avatarı

Kayıt: 31 Ağu 2012, 11:33
Mesajlar: 2051
Yaş:
Alıntı:
Rüzgarlı havada 620 metre de 8 cm dağılım muhteşem 7.62/51 ölçü ile, en hassas tüfeği yapmışız belki de, üreteni de kullananı da tebrik etmeli, kullandığınız fişek ne marka ve hangi özelliklerdeydi?
Bora 12 ama maharet atıcıda idi. Bu arada düzeltme anlık rüzgar 24m/sn idi sabit rüzgar daha düşüktü. Bu arada 4 atış toplamda 30 saniyenin altında bir sürede yapıldı.

_________________
Kalyon Seydi Engin


Başa dön
   
 Mesaj Başlığı: Re: Namlu ve atış hassasiyeti
MesajGönderilme zamanı: 02 Nis 2017, 17:41 
Çevrimdışı
Üye

Kayıt: 11 Eyl 2015, 16:02
Mesajlar: 187
Yaş:
En iyi atıcının en iyi atışı, kullandığı silahın ve fişeğin hassasiyetini aşamaz. Yani silah, mühimmat ve atıcı birbirini tamamlar.


Başa dön
   
Eskiden itibaren mesajları göster:  Sırala  
Yeni başlık gönder  Başlığa cevap ver  [ 6 mesaj ] 

Tüm zamanlar UTC+03:00


Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir


Bu foruma yeni başlıklar gönderemezsiniz
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı düzenleyemezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu foruma dosya ekleri gönderemezsiniz

Geçiş yap:  
cron
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Limited

Türkçe çeviri: phpBB Türkiye